فعليات و كمالات نمايد . و از باب همين مسانخت ذاتى است كه آثارى از نفس به بدن و آثارى از بدن به نفس ، سرايت مىنمايد ، ملكات و صور نيات حاصل در نفس - كه مبدأ ثواب و عذاب و منشأ لذات و آلام در وجود اخروى نفس است - از ناحيهء افاعيل نفس به وساطت اعمال بدنى حاصل مىشود . و ملكات حاصل در نفس كه به وساطت بدن حاصل شده است با غيب وجود نفس اتحاد دارد . و اعمال حاصل از قواى محرك بدنى ، مرتبهء نازل اين ملكات و همين ملكات مقام اعلى و مرتبهء صعود اين اعمال محسوب مىشود . بين اعمال حاصل از مبادى نفسانى بعد از تكرّر اعمال و تحقق و تحصل تام مبدأ اعمال در باطن نفس به صورت ملكات مناسب با اعمال حاصل از قوهء محرك و بين ملكات مبادى اعمال ، سنخيت و ارتباط تام وجود دارد ، چه آن كه ملكات ، بدون تكرر اعمال حاصل نشود و اين اعمال نيز بدون ترتب بر نيات نفسانى موجود نمىشود ، ملكات به وجه نزول همين اعمال و اين اعمال به وجه صعود ملكات نفسانىاند ، بين جميع افاعيل حاصل از قواى محرك بدنى و نيات و مبادى بعيدهء فعل كه در صقع نفس موجود است اين مناسبت ، تحقق دارد . خاصهء كلام و لب لباب مرام ، آن كه اتحاد نفس با بدن و تعاكس ايجابى و اعدادى بين اين دو ، سبب حصول آثار و ودايعى از جانب نفس در بدن مىشود و همان طورى كه بين هر نفسى با نفس ديگر از ناحيهء ملكات و صور نيات ، تميّز وجودى يا تمايز ذاتى وجود دارد ، بين ابدانى كه مجارى تنزلات نفوسند ، اين تميّز ، حتمى و مسلم است ، لذا مرحوم آقا على مىخواهد همين جهت را مقدمهء معاد جسمانى قرار دهد ، لذا گويد : « فإذا فارقت النفس البدن ، تخلّف فيها آثارا و ودائع من جهاتها الذاتية ( از اين باب كه اين ودايع از مقام باطن نفس به وجه نزول در بدن سارى است ) و ملكاتها الجوهرية ، و هذا استخلاف يترتب على تدبيرها الذاتي ( چون بين هر اثر بالذات با مؤثر بالذات ملازمهء ذاتى موجود است . و تجليات حاصل در بدن - از مقام غيب بدن و قواى بدنى - به منزلهء سوانح نورى